Plannen Staatssecretaris Sander Dekker met betrekking tot onderwijs aan toptalenten.

logo 360grviewOnderstaande brief is op 23 september gezonden aan de fractievoorzitters en leden van de vaste commissies OCW en VWS.

‘Beginnen bij het begin’

Gouda, 23 september 2013,

Wij, Stichting 360grView, zijn zeer verheugd over de stappen die Staatssecretaris Sander Dekker heeft aangekondigd met betrekking tot onderwijs aan toptalenten in de brief aan de Kamer. De ideeën die de Staatssecretaris aandraagt zullen in grote lijnen zeker bijdragen aan beter onderwijs aan de groep hoogbegaafde kinderen die tot nu toe in het onderwijs nauwelijks aan bod is gekomen.

We hebben echter wel een aantal kanttekeningen waar we u van op de hoogte willen stellen. Zo beginnen de investeringen in het onderwijs die de  Staatssecretaris nu voorstaat pas in het Voortgezet Onderwijs. Ons inziens is dit rijkelijk laat: kinderen worden immers niet pas hoogbegaafd als ze in het Voortgezet Onderwijs zitten, ook niet als ze op de basisschool zitten: ze worden zo geboren, het is een wezenskenmerk.

Daarom willen wij ook bij u nogmaals de aandacht vestigen op de risico’s van het alleen inzetten op het VO. Een relatief grote groep van de hoogbegaafde kinderen – de kinderen die bij uitstek het denktalent van Nederland kunnen worden- zal hiermee alsnog uitvallen. Dus moeten we beginnen bij het begin: signaleren vanaf het moment dat de kinderen geboren zijn, met alle mensen die om het kind heen staan: ouders, consultatiebureaus, kinderdagverblijven, peuterspeelzalen etc.

We roepen de Staatssecretaris èn u als Kamerleden op u in te zetten voor samenwerking op dit onderwerp tussen de ministeries van VWS en OCW. Met een dergelijke samenwerking willen we voorzien in een systeem waarin het kind centraal komt te staan. Door van alle kanten en vanuit allerlei perspectieven naar het kind te kijken wordt voorkomen dat er ergens een breuk komt in het beeld dat van het kind ontstaat.

Winst?

Door de signalering van het kind al op het consultatiebureau te laten plaatsvinden vermindert de kans op onderpresteren, vastlopen en uiteindelijk op definitieve uitval uit het onderwijs. Scholen starten niet meer op een nulpunt met het kind, maar met een beeld van de schoolse vaardigheden van het kind. Een warme overdracht van de kinderopvang en/of consultatiebureau is hierbij noodzakelijk. Leerkrachten kunnen hiermee alle kinderen op hun eigen niveau helpen het beste uit zichzelf te halen, en komen hiermee weer toe aan hun core business: lesgeven.  Dat kan alleen als eventuele problemen in een eerder stadium in beeld zijn gekomen.

Nu krijgen veel hoogbegaafde kinderen door omgevingsfactoren psychische problemen en worden ze in eerste instantie gediagnosticeerd vanuit de DSM V. Gevolg is dat ze verdwijnen in de jeugdpsychiatrie. Hierdoor krijgen ze niet de benadering en het onderwijs dat ze nodig hebben, raken steeds verder weg van wie ze eigenlijk zijn en kunnen niet bijdragen aan de maatschappij. Met het verdwijnen in de zorg kosten deze kinderen uiteindelijk een vermogen en we verliezen als maatschappij waardevolle mensen.

Door ze tijdig en continu te signaleren komt er minder druk op de kosten van de (jeugd)gezondheidszorg (volgens Berekening Maatschappelijke Kosten/Baten JGZ 11% minder). Daarnaast zal het een positief effect hebben op de wachtlijsten en de maatschappelijke discussie rondom DSM-V diagnoses.

Met het systeem van vroegsignaleren zal er voor alle groepen een gelijkwaardige aanpak komen – voor achterstand-, gemiddeld presterende en voorsprongkinderen – in onderwijs en maatschappij. Niemand wordt tekort gedaan. Pas als je door vroegsignalering het werkelijke talent in de maatschappij gaat (h)erkennen en helpen zich te ontwikkelen op welk gebied dan ook zal het totale onderwijs verbeteren. Vroegsignalering is het logische antwoord op de vraag hoe je talenten in kaart brengt en is het beginpunt om kinderen een optimale ontwikkeling te bieden. Dit is een cruciaal punt waarover discussie gevoerd zou moeten worden wil je werkelijke verbetering bewerkstelligen in het onderwijs.

Hoe kunnen we dit bereiken?

Gedurende de schoolloopbaan via een 360 graden view de ontwikkeling van het kind continu in beeld brengen bij of door alle betrokkenen levert op dat het kind op individueel niveau kan blijven groeien. De intrinsieke motivatie van het kind is leidend in dit proces. Zoals de Staatssecretaris in zijn plannen heeft staan zou dit ondersteund worden door externe beloningen. Uit langdurig onderzoek vanuit verschillende vakgebieden is gebleken dat juist externe beloning denkprocessen afremt en het averechts werkt op het oplossend, innovatieve vermogen van het kind. Juist dat oplossend vermogen is zo kenmerkend voor al onze toptalenten en juist het oplossend vermogen zullen we de komende jaren in Nederland hard nodig hebben, willen we mondiaal onze innoverende concurrentiepositie houden/terugwinnen. Daar is een cultuur voor nodig waarin je met je kop boven het maaiveld uit MAG steken. Ook hierin kan de politiek het nodige betekenen.

Wat moet daarvoor gebeuren?

  1. Samenwerking tussen OCW en VWS om de broodnodige aansluiting te maken die nodig is om ervoor te zorgen dat er een meer eenduidig beeld komt van de kinderen
  2. Zoals het woord ‘talent’ nu wordt geïnterpreteerd roept vragen op. Willen we ‘talent’ beter op gaan leiden dan is het noodzakelijk om een heldere definitie van het woord te hanteren.
  3. Om helder te hebben over welke talenten we het hebben is het noodzakelijk ook de verschillende soorten ‘talenten’ nader te omschrijven
  4. Verder zijn concrete inhoudelijke aandachtspunten voor VO en PO:

– kennis delen zodat niet steeds opnieuw het wiel uitgevonden hoeft te worden; inzetten van bestaande bronnen (hoogbegaafdenscholen, experts etc.)

– aansturen op niveauonderwijs

– de continue signalering van de ontwikkeling kind is leidraad voor de keuze VO; afhankelijkheid van momentopnames zoals CITO vervalt hiermee

– mogelijkheid op verschillende deelniveaus te werken (bijvoorbeeld HAVO wiskunde, VMBO taal)

– mogelijkheid vervroegd eindexamen te doen

– mogelijkheid gemengd PO en VO te volgen

– loslaten puntensysteem; daarvoor in de plaats intrinsieke motivatie aanspreken (Carol Dweck)

– investeren in Leren leren

– expertise in Nederland bundelen

– doorlopende leerlijn PO en VO waarborgen

– voorschools inzetten op zwak, gemiddeld en sterk

– kinderen al jong de kans geven een bijdrage te leveren aan de maatschappij

– aandacht voor de leerstijl van een kind

Pas als we deze stappen zetten zullen we in staat blijken om samen met de kinderen en het onderwijs de motivatie om te excelleren te verhogen en te behouden. Op deze manier kan het kind zijn potentie ten volle inzetten en kan het onderwijs het kind daarbij ondersteuning bieden die nodig is. Zo kan het kind volledig tot bloei komen en uit gaan blinken. Samengevat betekent dit dat als je vroeger gaat signaleren IEDER kind meer kansen krijgt. Uiteindelijk trek je de hele samenleving naar een hoger niveau.

Hierbij een link die onze zienswijze ondersteunt: Bèta’s kweek je op crèche – of zoals neuropsycholoog/universiteitshoogleraar VU Amsterdam Jelle Jolles zegt: ‘Stimulatie nieuwsgierigheid en exploratie in de peutertijd is de basis voor intellectuele vaardigheden en talent.’ Zie http://ow.ly/ovYYm

Studie: Investeren in opvoeden en opgroeien loont! Kosteneffectiviteit van de preventie van  pedagogische, psychosociale en psychosomatische problematiek door de jeugdgezondheidszorg. Zie http://jgz.captise.nl/Portals/0/PDF/investeren_in_opvoeden_en_opgroeien_loont_092013.pdf.pdf 

Hoogachtend,

Dorien Kok

Voorzitter

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s